Opnieuw Amerikaanse steun voor behoud Jodensavanne

Een man gekleed in traditionele inheemse kleding drinkt uit een kalebas een slok kasiri en blaast de drank vervolgens als fijne nevel over de grond. Op de achtergrond weerklinkt het ritmische geluid van maraka’s, bespeeld door twee jonge vrouwen. Dit traditionele ritueel was zaterdag in het bezoekerskamp van Jodensavanne, vernoemd naar de overleden oud-kapitein Lesley Artist, deel van een bijzondere ceremonie. Stichting Jodensavanne kreeg namelijk tweehonderdduizend US dollar van het Amerikaans fonds voor cultureel behoud.

Tekst en beeld Audry Wajwakana

Een even grote donatie dateert van 2002. Onder het ritmische geluid van de maraka’s ondertekenden Jenna Wijngaarde, voorzitter van Stichting Jodensavanne en Paul Watzlawick, zaakgelastigde van de Amerikaanse ambassade de overeenkomst die het behoud van deze Unesco-werelderfgoedlocatie verder moet versterken.

Besteding

“Als je steun krijgt van buitenlanders, in dit geval de Amerikaanse ambassade, is het ook goed voor het dorp”, zegt kapitein Ricky Swedo van Redi Doti aan de Ware Tijd. Met deze schenking kunnen onder meer de historische begraafplaatsen beschermd, informatievoorziening voor bezoekers verbeterd en delen van het terrein onderhouden worden. Door begroeiing wordt namelijk het zicht op en de toegang tot historische locaties belemmert.

Met merkbaar enthousiasme sprak Watzlawick over de toekomst van Jodensavanne Hij wees op de groeiende internationale belangstelling voor authentieke bestemmingen en zag in Jodensavanne een verhaal dat nergens anders ter wereld bestaat. “Mensen zeggen soms dat Jodensavanne het volgende Costa Rica kan worden, of dat Zuid-Amerika Dubai kan worden, of Singapore. Ik begrijp het compliment, maar Jodensavanne hoeft niets anders te zijn dan zichzelf. Het is uniek op zichzelf.” De diplomaat benadrukt dat juist die authenticiteit een belangrijk aantrekkingskracht vormt voor bezoekers. Hij verwacht dat de eerste effecten van de investering gauw merkbaar zullen zijn.

Cultureel toerisme

Minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur, Dirk Currie bedankte voor de geste van de Verenigde Staten en pleitte voor erfgoededucatie en cultureel toerisme. Hij vindt dat erfgoedlocaties als Jodensavanne een prominentere plaats moeten krijgen binnen het onderwijs en ziet erfgoed als een economische kans voor de toekomst van Suriname. “Iedereen heeft het over olie en gas. Ik denk verder dan dat, want over vijftig jaar is het voorbij.”

De bewindsman benadrukte de noodzaak van duurzame economische alternatieven. Cultureel toerisme kan volgens de minister een belangrijke bron van inkomsten worden. Currie riep niet alleen de overheid, maar ook het bedrijfsleven, onderzoekers en maatschappelijke organisaties op om hun verantwoordelijkheid te nemen in het behoud van Surinaams erfgoed. Het tropische klimaat, snelle vegetatiegroei en de kwetsbaarheid van eeuwenoude structuren maken het behoud van de erfgoedlocatie een dagelijkse uitdaging.

De subsidie van het Amerikaanse fonds helpt volgens Wijngaarde “die uitdagingen aan te pakken en sluit aan op een bredere visie waarin erfgoedbehoud en gemeenschapsontwikkeling hand in hand gaan.” Zij benadrukt ook de rol van Redi Doti, als naburige gemeenschap, beheerder van de werelderfgoedlocatie en belangrijk partner van de stichting.

Kansen voor dorpen

Voor kapitein Swedo reikt de betekenis van de subsidie verder dan het behoud van de historische ruïnes. De ontwikkeling van Jodensavanne biedt ook kansen voor de omliggende inheemse gemeenschappen, die in zijn ogen een belangrijke rol kunnen spelen in toeristische ontwikkeling van het gebied. “Dat het dorp zichzelf – vooral de jeugd – ook verder tot ontwikkeling kan brengen. We hebben zelf gezien dat de jeugd participeert in de cultuur en dat willen we behouden”, zegt Swedo. Om bezoekers langer in het gebied te houden, ziet hij mogelijkheden om lokale producten, cultuur en gastvrijheid sterker te verbinden aan het erfgoedtoerisme rond Jodensavanne. Met Redi Doti liggen ook de dorpen Pierrekondre/Kumbasi, Cassipora en Powakka in de omgeving. Deze gemeenschappen beschikken over eigen ambachtelijke producten en culturele tradities die bezoekers een bredere ervaring kunnen bieden dan alleen een bezoek aan de historische site. Tegelijkertijd wijst hij erop dat zonder investeringen verdere ontwikkeling niet mogelijk is. Hoewel veel materialen lokaal beschikbaar zijn, moeten andere voorzieningen van buiten worden aangevoerd. “Er zijn bepaalde kleine dingen als materialen die je niet hier kan vinden. Lokaal hebben we heel veel hout, maar je hebt ook andere dingen nodig die je moet gebruiken bij het bouwen.” De samenwerking tussen Stichting Jodensavanne en de gemeenschap van Redi Doti ziet hij daarom als een gedeeld belang.

Fonds
Jodensavanne is het zesde project van het fonds in Suriname en het tweede voor Jodensavanne. Sinds 2002, een jaar na oprichting, heeft het fonds ruim 730.000 US dollars aan diverse locaties in Suriname toegekend. Het ondersteunt wereldwijd het conserveren van culturele locaties, objecten en vormen van traditionele culturele expressie in landen over de hele wereld.-.

Cultureel toerisme kan volgens de minister een belangrijke bron van inkomsten worden.