PAS ALS IEMAND LIJDT, WORDT ER GELUISTERD

In Suriname lijkt het een merkwaardige regel te zijn geworden, namelijk, als je gehoord wil worden, moet je er eerst voor zorgen, dat een ander er last van krijgt. Pas wanneer ziekenhuizen niet normaal meer kunnen functioneren, bussen niet meer rijden of scholen hun deuren dreigen te sluiten, lijkt overheid wakker te worden. Alsof onderhandelen, gesprekken en bemiddeling pas waarde krijgen, wanneer de samenleving de rekening begint te betalen. Dat patroon zien we steeds opnieuw.

Verpleegkundigen en andere zorgverleners kunnen maanden achtereen aangeven, dat er problemen zijn. Er wordt gesproken, onderhandeld en geprobeerd via vakbonden tot oplossingen te komen. Maar wanneer dat weinig of niets oplevert en het werk wordt neergelegd, ontstaat plotseling de urgentie. Het gevolg is dat patiënten wachten, afdelingen onderbezet raken en behandelingen, niet kunnen doorgaan. Ook in het openbaar vervoer zien we iets soortgelijks. Buschauffeurs en bushouders trekken aan de bel, wanneer betalingen voor de zoveelste maal uitblijven. Er wordt gevraagd, overlegd en gewaarschuwd. Maar wanneer uiteindelijk wordt besloten het werk neer te leggen, kan de overheid ineens wel, in beweging komen. En dan ontstaat de vreemde situatie waarin een sector misschien om tien vraagt, maar uiteindelijk vijftig op tafel krijgt. Niet omdat het probleem plotseling groter is geworden, maar omdat de druk inmiddels groot genoeg is. Hetzelfde gevaar dreigt nu in het onderwijs. Wanneer leerkrachten oproepen om op 1 oktober thuis te blijven, zijn het uiteindelijk niet de beleidsmakers die gelijk de gevolgen voelen. Het zijn leerlingen en ouders. Vooral de ouders moeten dan onwijld oplossingen zoeken. Jongeren weten niet zeker of zij naar school kunnen, ouders moeten opnieuw hun planning aanpassen en de onzekerheid groeit. Maar was dit nodig? Waarschijnlijk niet. Een regering hoeft het niet met iedere eis eens te zijn. Maar luisteren, communiceren en duidelijkheid geven, zijn geen gunsten. Ze behoren bij behoorlijk bestuur. Wanneer voorname sectoren maandenlang aan de bel trekken, moet er niet gewacht worden, totdat een staking patiënten, leerlingen, reizigers of ouders raakt. Want uiteindelijk is het steeds weer dezelfde samenleving die de prijs betaalt. Een staking is een middel om kracht bij de eis(en) te stellen. Dat recht moet worden gerespecteerd. Maar een overheid die pas reageert wanneer de samenleving wordt geraakt, creëert zelf de omstandigheden waarin stakingen steeds noodzakelijker blijken. Niemand zou moeten lijden voordat er geluisterd wordt. Goed bestuur betekent juist dat problemen worden aangepakt voordat ze escaleren. Niet wanneer zieken wachten, bussen stilstaan of scholen dichtgaan zoals vaker wordt meegemaakt. Want als luisteren pas begint wanneer iemand pijn voelt, is de vraag niet meer of iemand de prijs betaalt, maar alleen nog, wie deze keer het slachtoffer is?