4 Oktober 2026
21:17Tekst en beeld Edwien Bodjie
PARAMARIBO — “Ongeacht wie aan de macht komt … ik denk dat het voor Suriname belangrijk is dat de relatie goed is, want het is toch een buurland waarmee Suriname al ruim vijftig jaar diplomatieke betrekkingen heeft.” Dat zegt de Nederlandse correspondent Nina Jurna, die de verkiezingen in Brazilië volgt, tegen de Ware Tijd.
De stembureaus in Brazilië zijn zondag om vijf uur ’s middags lokale tijd gesloten. De telling van de presidentsverkiezingen is inmiddels begonnen. De eerste resultaten worden tijdens de avond geleidelijk bekend. In Brazilië kunnen kiezers de voortgang van de telling realtime volgen via de kiesautoriteit TSE.
“Je kunt echt wel zeggen dat een deel van de bevolking achter Lula staat en een ander deel achter Bolsonaro. Het is echt een heel gepolariseerd land”
Nina Jurna
De strijd tussen de linkse zittende president Luiz Inácio Lula da Silva en de radicaal-rechtse Flávio Bolsonaro geldt als bijzonder spannend. Als geen van de kandidaten meer dan de helft van de geldige stemmen behaalt, volgt op 25 oktober een tweede ronde tussen de twee kandidaten met de meeste stemmen.
Jurna zag zondag een grote opkomst. “Het viel me op dat het heel druk was. Ik ben naar een paar stemlokalen geweest en het was heel druk bij de stembureaus. De sfeer was goed.”
De campagne voorafgaand aan de verkiezingen was daarentegen veel feller. De twee belangrijkste kandidaten staan politiek lijnrecht tegenover elkaar. “Het was dus een felle campagne, maar de dag zelf ging heel rustig en heel vreedzaam”, deelt Jurna haar ervaringen.
Economie en veiligheid
Economie en veiligheid waren belangrijke thema’s tijdens de campagne. Hoewel de werkloosheid is gedaald en de economie relatief stabiel is, hebben veel Brazilianen te maken met prijsstijgingen en moeite om rond te komen. Vooral armere huishoudens worden daardoor geraakt.
Ook criminaliteit speelt een grote rol. “Veel mensen hebben ervaren dat hun wijken onveiliger werden, met bijvoorbeeld roofovervallen. Maar ook de macht van de drugskartels is de afgelopen tijd toegenomen”, meent Jurna.
De verschillende opvattingen over de aanpak van criminaliteit zijn duidelijk zichtbaar bij de twee belangrijkste kandidaten. Bolsonaro pleit voor een harde aanpak, onder meer door stevige politieacties en uitbreiding van het gevangeniswezen. Da Silva legt meer nadruk op sociale programma’s en preventie om te voorkomen dat mensen in de criminaliteit terechtkomen.
Ook op economisch en maatschappelijk gebied verschillen de kandidaten sterk van elkaar. Het zittende staatshoofd staat voor sociale programma’s, waaronder Bolsa Família, en wil ongelijkheid verder terugdringen. Bolsonaro staat voor een kleinere overheid en een meer neoliberale economische koers.
Sterk verdeeld
Ook op onderwerpen als abortus, LGBTI-rechten, toegang tot universiteiten en de wapenwet bestaan grote verschillen tussen de twee kandidaten.
De verkiezingen hebben opnieuw laten zien hoe sterk de Braziliaanse samenleving politiek verdeeld is. “Je kunt echt wel zeggen dat een deel van de bevolking achter Lula staat en een ander deel achter Bolsonaro. En dat dat bijna gelijk opgaat. Het is echt een heel gepolariseerd land.”
Belang voor Suriname
De uitslag heeft ook betekenis buiten de Braziliaanse grenzen. Als Bolsonaro de verkiezingen wint, zou Brazilië zich voegen bij de reeks Zuid-Amerikaanse landen met een rechtse regering. Dat kan gevolgen hebben voor de politieke verhoudingen in de regio en voor de positie van Brazilië tegenover de Verenigde Staten.
Voor Suriname is de uitslag van belang vanwege de geografische en diplomatieke banden met Brazilië. Jurna verwijst daarbij ook naar het recente staatsbezoek van president Jennifer Geerlings-Simons aan Brazilië en haar ontmoeting met Da Silva.
Suriname onderhoudt tegelijkertijd relaties met verschillende regeringen in de regio. Een mogelijke machtswisseling in Brazilië kan daarom gevolgen hebben voor de bilaterale betrekkingen. “Dus in die zin is het ook heel erg belangrijk voor Suriname dat als hier straks mogelijk een radicaal-rechtse president komt, wat dat betekent voor de relaties”, aldus Jurna.