5 Oktober 2026
00:00Tekst en beeld Jason Pinas
PARAMARIBO — “Modernisering van de rechterlijke macht en van de Grondwet is niet iets wat je elke dag doet. Dus het is goed dat ook het Hof van Justitie alle bezorgdheid nu uit. Dat maakt dat we behoedzamer kunnen zijn voor eventuele valkuilen.” Zo reageert DNA-voorzitter Ashwin Adhin tegenover de Ware Tijd op de felle kritiek die president Iwan Rasoelbaks van het Hof van Justitie vrijdag heeft geuit.
In zijn toespraak bij de opening van het nieuwe zittingsjaar van het hoogste rechtscollege stak de hofpresident zijn misnoegen over een aantal voorgenomen wijzigingen niet onder stoelen of banken. Hij riep het parlement en de regering op tot constructief overleg.
“Ik kijk positief naar de bezorgdheden van het hof en mijn indruk is dat we door dialoog verder kunnen komen”
DNA-voorzitter Ashwin Adhin
Hij wees op “nadelige gevolgen die ondoordachte wijzingen” kunnen hebben voor de rechtspraak. “Zorgpunten over voorgenomen wettelijke en grondwettelijke wijzigingen bij de rechterlijke macht en organisatie blijven levensgroot bij het uitblijven van constructief overleg tussen de staatsmachten. Het Hof van Justitie is in ongewisse en onzekerheid gelaten om voor dit moment nieuw en ruimer beleid uit te zetten voor 2027.”
Rasoelbaks waarschuwde de andere staatsmachten om zaken niet ondoordacht door te drukken. “Gooi niet weg wat goed is en goed werkt. De wereld is een cirkel; het komt terug”, benadrukte hij in zijn openingstoespraak.
Derde rechtsinstantie
De hofpresident richtte zich tot onder anderen Adhin, die net als minister Harish Manorath van Justitie en Veiligheid en vicepresident Gregory Rusland, aanwezig was in de zittingszaal. “We weten bijvoorbeeld niet of we de rechtbank moeten gaan organiseren. We weten niet of we moeten bijdragen en ondersteuning moeten verlenen voor de instelling van een derde instantie en hoe.”
Rasoelbaks vervolgde kritisch: “Bedenk wel dat het hof al jaren met de Hoge Raad der Nederlanden, de Raad voor de Rechtspraak in Nederland en het Caribisch Hof van Justitie voldoende inzichten heeft ontwikkeld en gepresenteerd in conceptwetsvoorstellen. En daar waar mogelijk feitelijk in uitvoering genomen over hoe de rechtelijke macht daadwerkelijk op een structurele en verantwoorde wijze kan worden aangestuurd, gemoderniseerd en versterkt. We hebben dat alles uitgewerkt en we willen dat allemaal. Waarom niet constructief met elkaar gaan praten?”
De hofpresident, die opriep tot “bezinning en overleg”, benadrukte verder dat rechters die zullen worden aangewezen voor de nog in te stellen derde rechtsinstantie voor het leven moeten worden benoemd en minimaal tien jaar ervaring moeten hebben als rechter. “Als die waarborg niet in de Grondwet wordt genoemd, zal die hoogste instantie niet deskundig en niet onafhankelijk genoeg zijn. En dus een verzwakking van het rechtssysteem en de rechtsontwikkeling met zich meebrengen. Als rechters van de derde instantie in de Grondwet zonder advies van die instantie benoemd en zonder voordracht van die instantie ontslagen kunnen worden door een regering, zal die instantie zwakker zijn dan de huidige instantie”, waarschuwde Rasoelbaks.
Dit kan volgens hem om de vijf jaren een boemerangeffect hebben op degene die het systeem hebben afgezwakt. “Gooi niet weg wat goed is en goed werkt. De wereld is een cirkel; het komt terug.”
Kritiek serieus genomen
Parlementsvoorzitter Adhin verzekert tegenover de Ware Tijd dat de kanttekeningen van het Hof van Justitie “heel serieus” worden genomen door De Nationale Assemblee. “Wat door de hofpresident is gezegd is niet geheel onbekend. Die zaken zullen worden meegenomen, samen met de betogen van de parlementariërs. We zullen ergens een middenweg moeten vinden.”
Hij voegt eraan toe dat de wijzigingen “uitvoerbaar en breedgedragen” moeten zijn. “Als ik dit hoor (de rede van Rasoelbaks, … red.) dan merk ik dat er behoefte is aan verdere afstemming om te komen tot een laatste wijziging van de voorstellen die de modernisering moeten faciliteren. Die afstemming zal er ook komen. Het hof mag daarop rekenen. Ik kijk positief naar de bezorgdheden van het hof en mijn indruk is dat we door dialoog verder kunnen komen”, garandeert Adhin.
De parlementsvoorzitter stelt dat ook de fracties op meerdere punten intussen overeenstemming hebben bereikt over de zaken die moeten worden aangepast. Hij wil binnenkort een huishoudelijke vergadering uitschrijven waarbij de voorstellen opnieuw zullen worden besproken met daarbij de recente kritiek van Rasoelbaks. Adhin besluit met de verzekering: “We komen er wel uit!”