‘Excuses voor slavernijverleden eisen concreet herstelbeleid’

AMSTERDAM/PARAMARIBO – Naar aanleiding van het vorige week gepresenteerde onderzoek naar de koloniale rol van het Huis Oranje-Nassau, eist de coalitie Zwart Manifest een radicale omslag in het Nederlandse herstelbeleid. De organisatie roept koning Willem-Alexander en de Nederlandse regering op om een nationaal herstelfonds en een meerjarig ‘Deltaplan’ op te richten.

Het recente rapport legde bloot dat de Oranjes bewust en zonder wezenlijke morele bedenkingen betrokken waren bij het kolonialisme en de trans-Atlantische slavernij. Hoewel Zwart Manifest het onderzoek bestempelt als een belangrijke stap, waarschuwt de organisatie dat historisch onderzoek en symbolische excuses betekenisloos blijven zonder concrete, financiële en maatschappelijke opvolging. Erkenning mag niet blijven steken in mooie woorden; het moet leiden tot een tastbare ‘Nationale Route naar Herstel’.

Zwart Manifest, een krachtige krachtenbundeling van ‘zwarte’ maatschappelijke organisaties in Nederland (waaronder The Black Archives, Kick Out Zwarte Piet, Nederland Wordt Beter en Controle Alt Delete), vindt het cruciaal dat Surinaamse en andere nazaten van tot slaaf gemaakten directe zeggenschap moeten krijgen over de miljoenenbestedingen en de prioriteiten van het herstelbeleid. Er worden vier concrete voorstellen op tafel bij het Nederlandse kabinet gelegd.

Zo zou 1 juli binnen het gehele Koninkrijk der Nederlanden moeten worden erkend als een officiële, nationale herdenkings- en vieringsdag voor de afschaffing van de slavernij. Ook moet er één centraal Nationaal Herstelfonds komen waarin de huidige versnipperde budgetten van verschillende Nederlandse ministeries voor herstel en emancipatie worden samengebracht.

Meerjarig ‘Deltaplan’

Daarnaast moet een meerjarig ‘Deltaplan’ komen met keiharde doelen, toetsbare resultaten en een duidelijke verdeling van middelen om de generatielange doorwerking van het slavernijverleden aan te pakken. En last but not least: men eist directe medezeggenschap voor nazaten. Betrokken gemeenschappen in zowel Nederland, Suriname als het Caribisch gebied mogen niet slechts ‘geraadpleegd’ worden in praatgroepjes, maar moeten daadwerkelijk meebeslissen over waar het geld naartoe gaat.

Opvallend is dat Zwart Manifest achter de schermen al in gesprek is met het Nederlandse kabinet en diverse ministeries. De organisatie doet een direct beroep op de koning om zijn invloed aan te wenden. Hij moet voorkomen dat het herstelbeleid verzandt in losse, bureaucratische initiatieven en versnipperde financiering die de kern van het probleem – institutioneel racisme en sociaaleconomische achterstanden – niet oplost.

Incompleet en selectief beeld

Tegelijkertijd uit de organisatie scherpe kritiek op de opzet van het Oranje-onderzoek zelf. Volgens het manifest zijn verschillende voormalige koloniën buiten beschouwing gelaten. Hierdoor ontstaat er een incompleet en selectief beeld van de totale Nederlandse koloniale geschiedenis en de volledige omvang van de herstelverantwoordelijkheid.

Voor Suriname en de diaspora blijft de druk op Den Haag hiermee onverminderd hoog. De roep om herstelbetalingen en structurele compensatie verschuift door dit manifest van een abstract debat naar een concrete politieke agenda. De bal ligt nu bij koning Willem-Alexander en de Nederlandse regering om te bewijzen dat hun excuses van de afgelopen jaren daadwerkelijk inhoud hebben.